|
بيمارمبتلابه آلزهايمربتدريج مشكلاتي را دررابطه بامراقبت ازخودتجربه خواهدنمود. ابتداممكن است فقط به كمك ومساعدت مختصري نياز داشته باشد، امانهايتأمراقبين، كليه مراقبت هاي شخصي آنها را برعهده خواهندگرفت. چنين وضعيتي براي بيماران بسياردشواربوده وازدست دادن استقلال وزندكي خصوصي براي آنها عمده خواهد شد. در اينجا پيشنهاداتي رابراي مواجهه با چالشهاي مربوط به مراقبتهاي شخصي، ارائه مي گردد. مراقبين بايد نسبت به توانائيها، ترس ها وواكنش هاي بيمارخود، آشنايي داشته تا بتوانندمراقبت هاي روزانه ضروري رابراي آنهافراهم نمايند. فعاليت هاي شخصي روزمره عبارتند از: ·حمام كردن · لباس پوشيدن · آراستن · توالت كردن · خوردن · مراقبت از دندان حمام كردن حمام كردن غالبأمشكلترين كاري است كه مراقبين بيماران باآن مواجه هستند. ازآنجائيكه حمام كردن كاملأ يك كار خصوصي است لذابيمار مبتلا به آلزهايمر ممكن است آنرا ناخوشايند وتهديدآميزتلقي كرده وبنوبه خود ممكن است رفتارهاي ايذايي مانند جيغ كشيدن، مقاومت كردن ومشت زدن ازخود نشان دهد. اين رفتار هاغالبأدر بيمار ديده ميشود چراكه بيمار نميداند چرا استحمام داده ميشود وياحوصله تحمل چنين رفتارناخوشايندي را كه منافي عفت و اصول اخلاقي وي ميباشد را ندارد وموجب سلب آسايش وي ميگردد.اقدامات زيررا ميتوانيد انجام دهيد: حمام را از پيش آماده نمائيد. وسايل مورد نياز حمام مانند حوله، ليف، شامپو، صابون رااز پيش تهيه نموده تا در حمام فقط به كار شستشو مشغول شويد. دماي حمام راچك كنيد تامطمئن شويد كه سرد نباشد. از وضعيت ايمني حمام اطمينان حاصل نماييد براي ممانعت از سقوط بيمار، دستگيرههاي لازم راروي ديوار ولبه وان نصب نموده وازكف پوش غيرلغزنده و صندلي مخصوص حمام باارتفاع كافي استفاده نماييد. اگر از وان استفاده مينماييد،دقت كنيد 5 تا10 سانتي متر آب درآن جمع شده باشد ودرجه آب را براي پيشيگري ازسوختگي بيمار تنظيم نماييد. هرگز بيماررا تنها درحمام رها نكنيد. به بيماركمك كنيد تا احساس كند ميتواند خود را كنترل كند. در هريك از مراحل استحمام بيمار را به فعاليتي مشغول داشته و اورا راهنمايي كنيد. ممكن است لازم باشد به تجربه دريابيد كه آيا بيمار وان را ترجيح ميدهد يا دوش آب را و نيز اينكه بهترين ساعت درطول روز از نظر بيمار براي استحمام كردن چه موقع است .بيمار را در هريك از مراحل استحمام به كاري مشغول كنيد مطمئن گرديد كه بيمار در هريك از كارها نقشي را ايفا ميكند. مثلأ از او بخواهيد كه بطري شامپو و يا ليف را در دستان خود نگهدارد. حرمت بيمار را حفظ كنيد برخي بيماران براي برهنه شدن احساس شرم و خجالت زيادي ميكنند. اجازه دهيد كه در صورت تمايل بيمار خود را با حوله ويا چيزي شبيه به آن در حمام بپوشاند .نگران دفعات حمام كردن نباشيد ممكن است لازم نباشد هر روز بيمار را حمام كنيد. ممكن است آب كشيدن نيز كفايت كند. با بيمار با ملاطفت رفتار كنيد ممكن است پوست بيمار خيلي حساس باشد. از ماليدن محكم، آنهم با اشياء خشك اجتناب كنيد. نعطاف داشته باشيد شستن موهاي سر بيمار شايد مشكل ترين كار باشد. طوري اين كار را انجام دهيد كه آب كمتري روي صورت بيمار ريخته شود. لباس پوشيدن ظاهرفيزيكي هرشخص درحس اعتماد بنفس وي موثر است. براي فردمبتلا به آلزهايمرانتخاب لباس وبه تن كردن آن احساس حرمان را القا ميكند. بيمارممكن است نحوه لباس پوشيدن را از ياد برده باشد ويا در مقابل انتخاب لباس وپوشيدن آن احساس شكست نمايد.كمك به بيماردر لباس پوشيدن: انتخاب لباس را ساده كنيد . اگر انتخاب لباس سخت ودشوار باشد بيمارممكن است احساس اضطراب ووحشت كند. بيماررا درمقابل انتخاب تنها دونوع پيراهن وشلوار قرار دهيد. كمد لباس را ازوجود لباسهاي اضافي خالي نگهداريد. لباس ها را منظم بچينيد. لباس ها را به ترتيبي كه قرار است پوشيده شوند، بچينيد ويا بيماررا مختصرأوكوتاه راهنمايي كنيد. مانند : به جاي اينكه بگوييد “ لباست را بپوش” بگوييد “ پيراهنت را بپوش ”. بيمار را هول نكنيد، تعجيل شما باعث اضطراب بيمار ميشود. لباسهاي ساده و راحت را انتخاب كنيد. پيراهن هايي كه دگمه هايش درجلو قرار دارند گاهي راحتتر ازبلوزهايي هستند كه بايستي از بالا پوشيده شوند. دگمه با زيپ، دگمه فشاري و يا دگمه معمولي عوض كنيد كه ممكن است براي بيمار سادهتر باشد. مطمئن شويد كه بيمار از دمپايي هاي راحت و غير لغزنده استفاده كند. انعطاف داشته باشيد اگر بيماري ميخواهد لباسي را مكرارأ استفاده كند، سعي كنيد ازآن لباس ويا نوع مشابه، آن چند تا داشته باشيد ممكن است بيماري تمايل داشته باشدچند لباس راروي يكديگر بپوشد. اگر لباسها با يكديگر هماهنگي ندارند از او انتقاد نكنيد او را تشويق كنيد. آراستن خود بيمارمبتلابه آلزهايمر ممكن است فراموش كند كه چگونه به وضع ظاهر خود مانند شانه كردن، درست كردن ناخنها و اصلاح كردن صورت رسيدگي كند؛ ممكن است بيمار از وسايلي چون ناخن گير وريش تراش هراس داشته باشد.اقدامات زيررا انجام دهيد: اقدامات روزمره آرايش را تدوام بخشيد اگر بيماري عادت داشت كه به آرايشگاه ويا گالريهاي زيبايي مراجعه كند، اورا ببريد. اگر اينكار باعث خستگي او ميشود در صورت امكان آرايشگر را به منزل بياورد. اجازه دهيد كه بيمار آرايش هاي معمول خود را انجام دهد. كارهاي آرايشي را همراه بيمار انجام دهيد. موهاي خود را شانه كنيد واز بيمار بخواهيد كه اينكار را تقليد كند. از وسايل سادهتر استفاده كنيد. ازوسايلي كه استفاده از آنها پيچيدگي كمتري داشته وبكاربردن آنها سادهتر باشد استفاده كنيد. اجابت مزاج معمولأ بي اختياري ادرار ومدفوع در بيماران آلزهايمري شايع است. بي اختياري ادرار دلايل متعددي دارد: ممكن بيمار در درك احساس ادرار دچار مشكل باشد، فراموش كند كه توالت كجاست، يا ناشي از عوارض دارويي باشد. با يك پزشك براي رد علل پزشكي بي اختياري ادرار مشورت كنيد. اقدامات زير به بيماري كه فاقد كنترل ادرار است كمك ميكند: موانع را كنار بگذارد مطمئن شويد كه درآوردن لباسهاي بيمار به سادگي امكانپدير است. مسير توالت از مبلمان وسايروسايل منزل پاكسازي شود. علائمي را درمعرض ديد بيمارقراردهيد. علائمي كه نشاندهنده توالت باشد روي درب توالت نصب كنيد. (متفاوت بودن كفپوش حمام وتوالت در تفكيك آنها براي بيمار كمك ميكند.) يادآوري كننده تعبيه كنيد بيمار را ترغيب كنيد تا مكررا به توالت برود.علائم بيقراري بيمار را كه مانند قدمزدن وتغيير قيافه كه ميتواند ناشي از نياز به توالت كردن باشد درنظر داشته باشيد بي اختياري را رديابي كنيد. ببينيد كي بياختياري رخ ميدهد،براي آن برنامهريزي كنيد. مثلأ اگر هر دو ساعت يكباراتفاق ميافتد پيش از بروز، بيماررابه توالت ببريد. اگرنيمه شب اتفاق ميافتد، مصرف مايعات را از شب قبل محدود كرده ونيمهشب بيماررا به توالت ببريد. ممكن است بخواهيد يك دستشويي قابل انتقال دركنار تختخواب قراردهيد. استفاده از البسه مخصوص بياختياري درموارد بياختياري ممكن است استفاده از ملافههاي پلاستيكي دررختخواب بيمارويا استفاده از پوشكهاي بزرگ لازم باشد . حمايت كننده باشيد. كمك كنيد تا عليرغم وجود بياختياري، بيمار احساس احترام به خود را حفظ كند. نگرش اطمينان بخش به بيماربه كاهش احساس شرم در وي كمك ميكند. غذا خوردن غذاي مناسب براي حفظ بدني سالم و قوي ضروري است. تغذيه منظم ازمواد مغذي چالشي است براي بيمارمبتلا به آلزهايمر زيرا وي درمقابل تنوع زياد غذا د ستپاچه شده، براي خوردن غذا دچار فراموشي شده و يا اصلا فكر ميكند كه تازه غذا خورده است. به روشهاي زيربه غذا خوردن بيمار كمك كنيد: زمان غذا خوردن را با آرامش وراحتي همراه سازيد. غذا را درمحيطي آرام و دور از تلويزيون وساير عواملي كه باعث پرت شدن حواس بيمار بشوند، بكشيد. ميز غذا راساده بچينيد، وسايلي كه براي غداخوردن ضروري هستند روي ميز بگذاريد وازساير وسايل كه ميتوانند باعث گيجي بيمار بشوند اجتناب كنيد. دريك وعده تنها يك نوع غدا آماده كنيد. بيمارممكن است نتواند ازميان غذاي گوناگون يكي را انتخاب كند. تنها دريك وعده، يك يا دو نوع غذابكشيد. مثلأ پوره سيب زميني وگوشت پخته. استقلال بيماررا ترغيب كنيد . اجازه دهيد بيمار بجاي بشقاب در كاسه غذا بخورد و قاشق را بجاي چنگال استقاده كندو حتي در صورت لزوم از دستهاي خود كمك بگيرد. درانتخاب غذا انعطاف داشته باشيد ممكن است بيمار ناگهان به غذايي تمايل نشان دهد ويا برعكس غذايي را كه قبلأ دوست داشته كناربگذارد. نسبت به علامت خفگي هوشيار باشيد. ممكن است بيماردربلع غذا مشكل داشته باشد. ازمصرف غذايي كه به سختي جويده ميشود مانند هويج، بطور كلي خودداري كنيد. مراقبت از دندان مراقبت درست از دهان ودندان مانع از بروز مشكلات بعدي در غذاخوردن، هضم غذا ويا استفاده از دندان مصنوعي درسالهاي آتي ميشود. با اين وجود بعلت اينكه ممكن است بيمار نحوه شستن دندانها را فراموش كرده ويا اهميت آن را ازياد برده باشد، مسواك زدن كار دشواري باشد. مراقبين بيمار با بكارگيري روشهاي زير نقش مهمي در حفظ بهداشت دهان ودندان بيمار دارند: دستور الاعمل مختصروكوتاه صادر كنيد . مانند:“ دندانهايت را بشور ” ممكن است براي فهميده شدن مشكل باشد. اين دستور را به مراحل كوچكتر تقسيم كنيد: “ مسواكت را بردار” ، “خمير دندان روي مسواك بگذار ” و “دندانهايت را بشور”. از روش آينه استفاده كنيد. يك مسواك برداريد و جلوي آينه شستن دندانها را نشان دهيد ويا با دستهاي خود نحوه مسواك كردن را به آرامي نشان دهيد. حفظ مراقبت روزانه از دهان بعد از هر بار غذا دندانها را مسواك زده ونخ دندان بكشيد. دندانهاي مصنوعي را هر شب درآورده وبشوريد. لثهها وسقف دهان را برس بكشيد. مواظب علائم ناراحتي باشيد. درهم كشيدگي صورت هنگام غذاخوردن مي تواند بعلت درد دهان يا دندان مصنوعي نامناسب باشد. ويزيت مكرر ومستمرتوسط دندانپزشك. مراقبت مستمراز دهان از اصول بهداشتي است. ازدندانپزشك خود محصولات وروشهايي كه به تسهيل درمراقبت ازدندان بيماركمك ميكند. جويا شويد. نكاتي درمورد نحوه كمك به مراقبتهاي شخصي · خود را با نيازها ، مسائل وتمايلات بيمار انطباق دهيد. · به بيمار كمك كنيد تاآنجائيكه مقدوراست مستقل باقي بماند .· انعطاف پذير باشد .· رويكردهاي جديد را تجربه كنيد. · محصولات جديد بهداشت شخصي مانند، مسواك وصندلي حمام را تجربه كنيد. · درانجام كارها، بيماررا دستپاچه نكنيد. · به ارتباط غير كلامي بيمار توجه كنيد. · دستورالعمل ها را ساده كنيد. · لغات ساده، كوتاه ومستقيم استفاده كنيد. · درهرمرحله ازانجام كارها بيماررا هدايت كنيد. · بيماررا تشويق، ومورد اطمينان قرار دهيد .· با بيمار با حوصله، درك كننده وحساس رفتار كنيد.
|