علائم هشدار دهنده چیست؟

بیماری اسکیزوفرنیا در طول مدت بیماری ممکن است دچار عود شدید علایم گردد. عود علایم در صورت عدم مصرف دارو به دفعات بیشتری رخ می‌دهد. در کشور ما تقریباً هر بیمار طی یک الی دو سال، یکبار دچار عود شدید علایم گردیده و منجر به بستری وی در بیمارستان می‌گردد. در صورت عدم مصرف دارو دیده شده که در مدت یکسال پس از ترخیص از بیمارستان حدود 40% آنان مجدد عود کرده و بستری می‌شوند. در صورت مصرف مرتب دارو و انجام سایر مراقبت‌ها این میزان حدود 80% کاهش می‌یابد. هر بار که بیماری عود می‌کند، تخریب بیشتری در سیستم اعصاب و روان بیمار بر جای گذاشته می‌شود و خانواده نیز با فشار روانی فراوانی مواجه می‌گردد.

آیا می‌توان از دفعات عود بیماری کاست؟

بله. راه‌های متعددی وجود دارد. یکی از روش‌ها آشنایی با علایم هشدار دهندۀ بیماری است. عود بیماری بطور ناگهانی رخ نمی‌دهد بلکه روزها و هفته‌ها سپری می‌گردد تا بتدریج علایم شدید شده و عود شدید بیماری آشکار گردد. طی این مدت علایم خفیف بیماری که ما آن را "علایم هشدار دهنده" می‌نامیم بروز می‌کنند. با شناخت علایم هشداردهنده و درمان مناسب می‌توان از عود شدید بیماری جلوگیری نمود. علایم هشدار دهنده از یک فرد به فرد دیگری متفاوتند.

شایعترین علایم هشدار دهنده عبارتند از:

- شک و تردید

- اختلال در خواب بخصوص کم خوابی

- افسردگی

- اضطراب

- تنش

- تحریک پذیری

- عصبانیت

شخص ممکن است احساس کند که:

- افکارش تند یا کند شده است

- اشیاء متفاوت شده‌اند

- اشیاء دور و برش تغییر کرده‌اند.

افراد فامیل یا دوستان اغلب اولین افرادی هستند که این تغییرات را متوجه می‌شوند. آنها وقتی متوجه می‌شوند که شخص:

- رفتارش تغییر کرده

- افت تحصیلی و یا کاری پیدا کرده

- منزوی شده است

- علاقه‌اش به معاشرت کم شده است

- فعالیت بیمار کم شده

این رفتارها ممکن است واکنش به حوادث استرس‌زا باشد و به صورت افت تحصیلی یا کاری یا مشکلاتی در روابط بین فردی ظاهر شوند.

برای پیشگیری از عود، در مرحله هشدار دهنده چه می‌توان کرد؟

زمانی که علایم هشدار دهنده تظاهر پیدا می‌کند، لازم است که شخص به سرعت کمک دریافت کند. در این موارد مراجعه به پزشک، مرکز بهداشت یا درمانگاه روانپزشکی توصیه می‌شود. این تغییرات رفتاری ممکن است علائم هشدار دهنده نباشند ولی لازم است ارزیابی شوند.

هرچه عود بیماری زودتر تشخیص داده شود و تحت درمان قرار گیرد، نتیجه بهتری عاید می شود. پس بهتر است:

1- تأخیر نکنید.

2- هر چه سریعتر با پزشک معالج بیمار این علایم را در میان بگذارید.

3- شرایط آرام بیشتری در محیط زندگی بیمار فراهم نمایید.

4- داروهای مصرفی بیمار را به کمک پزشک وی تنظیم نمایید.

آیا می‌توان از عود بیماری پیشگیری نمود

بله. برای پیشگیری و کاهش دفعات عود بیماری می‌بایست:

1- داروهای بیمار قطع نشوند

2- فشارهای روانی بیمار کاهش یابند

3- علائم هشدار دهنده در بیمار که برای هر یک از آنها اختصاصی است، شناسایی شوند

در مرحله حاد بیماری علایمی مانند توهم، هذیان، اختلال بارز خواب، بی‌قراری و اضطراب شدید بروز می‌کند. در این دوره فعالیت عادی و روزمرۀ بیمار کاملاً مختل می‌گردد.

هدف از درمان آن است که بیماری را در مرحله کنترل نگه داریم. در این مرحله با اضافه نمودن درمان‌های توانبخشی در کنار دارو درمانی، می‌توان بیمار را به فعالیت عادی زندگی بازگرداند. استمرار این مراقبت‌ها باعث می‌گردد که مرحله کنترل حتی تا چند سال ادامه داشته باشد.