از جمله بیماریهای عصبی روانی است که یک درصد جمعیت جهان به این بیماری مبتلا هستند امکان ابتلاء به این بیماری تقریباً در تمام طول عمر وجود دارد، شایعترین سن ابتلاء 15- 30 سالگی است.
مبتلایان به این بیماری غالباً نیاز به خدمات مستمر روانپزشکی دارند بطوری که طبق آمار نیمی از تختهای بخشهای روانپزشکی توسط این بیماران اشغال میشود.
این بیماری در تمام اقوام، فرهنگها و طبقات اجتماعی دیده میشود و زن و مرد به یک نسبت به بیماری مبتلا میشوند.
در فرد مبتلا به اسکیزوفرنیا فعالیت ذهنی و روانی دستخوش تغییر گردیده و در مرحله حاد بیماری فعالیتهای هیجانی، رفتاری، فکری، عملکرد طبیعی خود را از دست می دهد، درمان به موقع همراه با حمایتهای خانوادگی عملکردهای روانی بیمار را حفظ کرده و در بازگشت تواناییهای روانی او مؤثر میباشد برای نمونه دانشآموزی که مبتلا به اسکیزوفرنیا است، بطور موقت انگیزه تحصیلی خود را از دست میدهد و اشتغالات ذهنی جدید او را وادار به انزواطلبی و رفتارهای غیرعادی مینماید که با درمان به موقع بهبودی نسبی حاصل میشود.
علت بیماری
اصولاً هر بیماری در اثر اختلال عملکرد طبیعی یک یا چند سیستم بدن بروز میکند. بعنوان مثال:
افزایش فشار خون: در اثر سخت شدن سرخرگها و اختلال در عملکرد سیستم گردش خون بوجود آمده و بیماری دیابت افزایش قند خون بدنبال اختلال در ترشح انسولین و به علت عملکرد بد سیستم هورمونی و غددی بدن بروز میکند.
بیماری اسکیزوفرنیا بدنبال اختلال در عملکرد سیستم اعصاب و مشخصاً اختلال عملکرد مغز آغاز میشود لیکن تاکنون علت این تغییرات روشن نشده است. ساختمان مغز این بیماران طبیعی است ولی بعضی از مواد شیمیایی آن عملکرد طبیعی ندارد بطوری که افزایش و یا کاهش ترشح این مواد اختلالاتی در رفتار، تفکر و هیجانات بیمار ایجاد می کند که مجموعه اینها علائم بیماری اسکیزوفرنیا را بوجود میآورند. همانطور که ذکر گردید علت این بیماری مشخص نشده ولی عوامل ذیل را در بروز آن مؤثر میدانند.
ارث
بیماری در کسانی بیشتر دیده می شود که در اقوام درجه یک آنها یعنی برادر، خواهر، پدر و مادر بیماری مشابه وجود دارد اما این به معنی ابتلاء حتمی کسی که با فرد مبتلا رابطه خونی دارد نیست. ارثی بودن این بیماری حداکثر 50% است، نیمی دیگر را عوامل غیر وراثتی تشکیل میدهند.
صدمات زایمانی
صدماتی که هنگام زایمان به سیستم اعصاب مرکزی مثل فشار بر جمجمه، طولانی شدن مدت زایمان، کم خونی مغز نوزاد، اختلال تنفسی بعد از زایمان که مغز نوزاد را با کمبود اکسیژن مواجه میسازد از عوامل آسیب پذیری است.
عفونتهای دوران حاملگی
ابتلاء زن آبستن به برخی از عفونتهای ویروسی میتواند جنین وی را مستعد به این بیماری نماید.
سوءتغذیه
تغذیه نامناسب و ناکافی در ماههای اول حاملگی میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به اعصاب جنین وارد آورده و او را مستعد بیماری سازد.
فشارهای روحی
اگر عوامل فوق، اعصاب فرد را مستعد بیماری کند، فشارهای روانی قادر است شروع بیماری را تسهیل نماید.
**************************
اعصاب فردی که از نظر فعالیت مواد شیمیائی مغز به علت وراثتی دچار اختلال است در مواجهه با فشارهای روانی ممکن است به یکی از اختلالات روانپزشکی مبتلا شود که بیماری اسکیزوفرنیا یکی از آنها است.
